STICHTING TAALHULP tips voor de Citotoets - printversie


Tips voor de Citotoets en de NIO.

Voor dyslectische leerlingen zijn een aantal aanpassingen mogelijk bij toetsen, dus ook bij de Cito Entreetoetsen en de Cito Eindtoets.

  • Extra tijd. Elke moeilijk lezende leerling, met of zonder dyslexieverklaring, heeft recht op tijdverlenging. De leerkracht mag zelf bepalen hoevéél extra tijd de leerling krijgt. Het verdient aanbeveling om de leerlingen die extra tijd krijgen in een aparte ruimte te laten werken, zodat hun concentratie niet wordt verstoord door leerlingen die al klaar zijn.
  • Grote letters. Niet alle dyslectische leerlingen hebben hier baat bij. Check dit eerst bij de leerling en oefen ermee.
  • Auditief aangeboden teksten. Voor elke leerling met een officiële dyslexieverklaring kan de school bij de Citogroep vóór half november een audio-CD aanschaffen. Daarop worden alle teksten en vragen voorgelezen. De leerling moet de toets dan maken met een koptelefoon en/of in een aparte ruimte. Sommige scholen schaffen uit zuinigheid één CD aan voor meerdere leerlingen of lezen de tekst zelf voor met een groepje leerlingen tegelijk. Dit is niet toegestaan! Op deze manier kan een langzame leerling zich (bewust of onbewust) opgejaagd voelen, omdat de andere leerlingen moeten wachten tot hij of zij klaar is met de vraag. Een snellere leerling kan juist gefrustreerd raken omdat hij of zij op de rest moet wachten. Ook komt het wel voor dat een leerling met een audio-cd werkt, maar zonder papieren tekst erbij. Ook dit is niet toegestaan!
  • Sommige dyslectische leerlingen hebben moeite met het invullen van het antwoord- formulier. Zij slaan bijvoorbeeld per ongeluk een vraag over, zodat alle volgende antwoorden bij het verkeerde vraagnummer worden ingevuld. In zo’n geval kan de score wel erg laag uitvallen en is de test niet betrouwbaar. Dit kan worden voorkomen door de leerling het antwoord op de toets zelf te laten omcirkelen (of op een kopie ervan). De leerkracht kan dan achteraf het antwoordformulier invullen.
Let erop dat de leerling van tevoren heeft geoefend met de aanpassingen die worden toegestaan, bijvoorbeeld een CD met koptelefoon.
Actuele informatie over de Citotoets is te vinden op de site van de Citogroep, bij de Veelgestelde vragen.

De NIO-toets
De NIO is een intelligentietest, die klassikaal schriftelijk in september groep 8 afgenomen kan worden door de schoolbegeleidingsdienst. Soms wordt de test gebruikt als toelatingstest door het voortgezet onderwijs. De NIO is de opvolger van de ISI en de GIVO en lijkt hier erg op.
Voor sommige dyslectische leerlingen is de NIO gunstiger dan de Cito, omdat er geen teksten gelezen hoeven te worden.
De NIO heeft onderdelen voor taal, ruimtelijk inzicht en rekenen. Voor de rekenonderdelen moet veel uit het hoofd gerekend worden. Dit is erg ongunstig voor leerlingen met automatiseringsproblemen bij het rekenen. Omdat de NIO een intelligentietest is, wordt meestal geen tijdverlenging gegeven voor dyslectische leerlingen.

Eindtoets in groep 8 verplicht?
Het is niet wettelijk verplicht om een leerling te laten meedoen met de Cito Eindtoets, de NIO of een andere eindtoets. Wél zal de school voor voortgezet onderwijs in de meeste gevallen eisen dat er een toets wordt afgenomen. Soms doet de vo-school zelf een toelatingstoets. Het is verstandig om dit van tevoren bij de desbetreffende vo-school na te vragen.
Als een leerling een toets eenmaal heeft gemaakt, is het achteraf erg moeilijk om de resultaten ongeldig te laten verklaren en uit het dossier te laten verwijderen. Als er een specifieke reden is waarom een bepaalde toets niet geschikt is voor een bepaalde leerling, is het beter te voorkomen dat de toets wordt afgenomen.